Bamyanın Sümüğü Nasıl Giderilir?
—
Bamya. Birçok insan için sevilen, ama bir o kadar da korkulan bir yemek. Hani şu “Bamyanın sümüğü nasıl giderilir?” diye tartışmaların yapıldığı, bazılarının bir ömre bedel bulduğu ama bazılarınca hiç dokunulmaz, hatta kabus olur. Fakat bu yazıda, o “sümük” meselesine biraz mizahi bir açıdan yaklaşmak istiyorum. Çünkü bazen hayatın en karmaşık soruları, en basit ve komik anlarda kendini gösterir. İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, her an espri yapmaya çalışan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç olarak, bamya ile ilgili bu çelişkili durumu analiz etmek tam bana göre.
—
Bamya ve Sümüğü: Anlamlı Bir Bağlantı
Bamya yediğimizde, asla “Bamyanın sümüğü nasıl giderilir?” diye düşünmeyiz. Aslında, düşünmemeliyiz. Bamya yediğimizde ilk aklımıza gelen şey, o özel dondurulmuş sebzenin sıcak tabaktan yükselen kokusudur. Tabii, orada bir de “sümük” denilen garip kıvamlı bir durum vardır. Hani yemekte her şey güzel giderken, birden o kıvamlı maddeyi fark edersiniz ve bir an “Haa! İşte bu da bamya!” diyorsunuz. Ama işte, bu sümük de bana her zaman şunu hatırlatıyor: Bamya, hayatın ta kendisidir. Hem güzel, hem garip, hem de bazen tırt. İşte, bir şekilde “Bamyanın sümüğü nasıl giderilir?” sorusu, insanın içsel sorgulamalarına yol açan bir meseleye dönüşür.
—
Sümükle Mücadele: Bamya Yedikten Sonra Kendini İyi Hissedenlerin Düşünceleri
Açıkça söylemem gerekirse, bamya yemeye karar verdiğinizde, sadece o “sümük” meselesi değil, aynı zamanda tüm dünyadaki diğer sorunları da düşünmeye başlarsınız. Yani “Bamyanın sümüğü nasıl giderilir?” sorusu, sıradan bir yemek problemi olmanın ötesine geçer ve felsefi bir olguya dönüşür. Mesela, bamya yemeye karar verirken aklınızda ne geçiyor?
“Hadi ya, bamya yemek mi? Biraz tuhaf olabilir ama belki de günün anlamlı anı budur. Hem faydalıdır, sağlıklıdır!”
Ama sonra… Bamya bittiğinde, tabakta kalan o sümük kıvamlı şey ne? Tam olarak hangi mantıkla var? Bir an için “Yok, bu kadar olmaz!” diyorsunuz, ama sonra ne oluyor? İçsel bir konuşma başlıyor.
—
İç Ses: “Bamyanın Sümüğü”ne Nasıl Yaklaşmalı?
İç sesimle bana şöyle bir monolog başlıyor:
“Bunu yenilebilir hale getirmelisin. Ne kadar ilginç değil mi? Bu sümük, tabaktaki son kalan meydan okuma. Ne yapacaksın? Yutacak mısın? Yoksa sonunda tabaktan bir yemek artığı gibi bakıp, ‘Hayatımda son kez bamya yiyorum’ diyecek misin?”
O an bir karar veriyorsunuz, ya bamyanın sümüğünü nasıl yeneceğinizi öğreneceksiniz ya da hayatınızda bir noktada bamya yememek üzere karar alacaksınız. Benimki genellikle ilk seçenek oluyor, çünkü bir yemek yapıyorsanız, o yemeği bitirmek zorundasınız. Bu, bir yandan “Neyse ki, sonunda bitti!” duygusunu yaşatırken, diğer yandan hayatın kendi dilemmasındaki küçük bir dokunuş gibi gelir.
—
Bamyanın Sümüğünü Gidermenin Yolları: Hangi Yöntem Daha Etkili?
Yöntem 1: Sümüğe Felsefi Bir Yaklaşım
Daha önce “Bamyanın sümüğü nasıl giderilir?” diye soran arkadaşım Ahmet ile bir tartışmaya girmiştim. O, “Bamya, hayatın tuhaf bir metaforudur” diyerek bakış açısını şu şekilde anlatmıştı:
Ahmet: “Bamyanın sümüğünü almak, hayatta bazen karşımıza çıkan garip sorunları çözmeye çalışmaktır. Bir şeyin güzelliğini görmek için, ona bakmayı bilmelisin. Sümük, bamyanın özüdür. Onu temizlemek yerine, ona dokunmak gerekir. Düşün, tadını çıkar!”
Ben: “Bir dakika! Yani bu sümüğün tadını mı çıkaracağım?”
Ahmet: “Hayır, tabii ki de hayır! Ama onunla barış yap, bir şekilde kabul et ve hayatına devam et.”
O an, daha fazla “bamya” üzerine konuşmak istemedim ve konuyu başka yere çektim. Ama ne yazık ki, o sümük hala aklımdaydı.
Yöntem 2: Pratik Çözüm: Sümüğü Sakın Görme!
Bir diğer çözüm, tabii ki en pratik olanıdır. O da, “Bamyanın sümüğünü görmemek” dir. Mesela, bamya yediğinizde, o sümüğü görmeye odaklanmak yerine, odak noktanızı kaydırabilirsiniz. Bir süre sonra, o sümük sanki hiç yokmuş gibi, gözlerinizin önünden kaybolur. İşte bunu başarmak için gereklilik: Biraz konsantrasyon. Gözlerinizi o sümüğe odaklamayın ve bozulmuş tüm bamya dünyasında biraz huzur arayın.
—
Bamyanın Sümüğünden Ders Çıkarmak: Hayatla Barış Yapmak
Bamyanın sümüğü gerçekten de hayatın sembolü. Evet, her şey bir anda güzel olabilir ama birdenbire, hiç beklemediğiniz bir şekilde karşınıza çıkabilecek bir durumla karşılaşabilirsiniz. Belki bamya, biraz da aslında hayatın “sümüğü”dür. Gözümüze batmayan, ancak varlığını hissedebileceğimiz o ilginç küçük engel… Peki, onu nasıl temizleriz? Bir süre, sadece ona bakıp, kabul etmeliyiz. Ya da ya da… Fazla düşünmek yerine onu yavaşça bir kenara bırakmalıyız.
—
Bamyanın Sümüğü Nasıl Giderilir? Sorusu İçin Sonuç: Hayatla Uyum
Sonuçta, bamya ve o “sümük” ile ilgili cevabı bulmak, aslında hayatla ilgili bir karar verme meselesidir. Bamyanın sümüğünü almak, ondan uzaklaşmak ya da kabullenmek tamamen kişisel bir tercih meselesidir. Ama unutmayın, bazen hayatın tuhaf ve garip yanlarını kabul etmek, büyümenin ilk adımıdır. Çünkü “bamya” her zaman hayatımızda olacak, ama biz onun “sümüğünü” nasıl ele alacağımızı seçebiliriz.
—
İşte böyle! Bamyanın sümüğünü nasıl giderdiğinize dair bir fikir bulmuş olabilirsiniz. Yaşamın, her zaman tuhaf ve sürprizlerle dolu olduğunu unutmayın, ama bu da hayatın tadıdır.