Troller Nereden İzlenir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış
Trollerin Toplumsal Etkisi
İstanbul’daki yoğun hayat, her gün birbirinden farklı insanlarla karşılaşmak ve onların yaşamlarına tanık olmak için bir fırsat. Sokakta yürürken, toplu taşımada gittiğim her istasyonda gördüğüm sahneler beni çok etkiliyor. Her gün bir şekilde karşımıza çıkan ve bazen sadece eğlence amaçlı, bazen de başka niyetlerle yer alan trolleri düşünmeden edemiyorum. Bu troller, özellikle dijital platformlarda, sosyal medyada ve toplumsal hayatın içinde varlıklarını hissettiriyorlar. Ancak trollerin nereden izleneceği sorusunu yalnızca basit bir dijital izleme aracı olarak düşünmek, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından çok daha derin bir soruyu gözden kaçırmak olur.
Peki, trollerin etkisi aslında ne kadar geniş ve hangi toplumsal dinamikleri sarsıyor? Cevabı, sadece dijital bir ortamda değil, günlük yaşamda da bulabiliriz.
Dijital Dünyada Troller Nereden İzlenir?
Troller, ilk bakışta sadece dijital ortamda varlık gösteriyor gibi görünse de, etkilerinin sokaklara, işyerlerine, hatta ailelerimize kadar yayıldığını rahatça görebiliyoruz. Sosyal medya platformları, YouTube, Twitter, Instagram gibi ağlarda anonim hesaplar aracılığıyla çoğu zaman kişisel saldırılara ve nefret söylemlerine maruz kalıyoruz. Ancak, bu kitlelerin yalnızca sanal ortamda değil, gerçekte de bizlere pek çok sosyal sorumluluk konusunda nasıl bir bakış açısı sunduklarına odaklanmak daha önemli. Bir kişi, sosyal medyada kimlikler yaratıp, başka insanları küçük düşürüp, onların üzerinden eğlenceli veya daha eğlenceli olmayan paylaşımlar yapabilirken, sokakta, toplu taşımada ya da ofis ortamında da kendini aynı şekilde gösterebilir.
Örneğin, İstanbul’daki bir toplu taşıma aracında yaşadığım bir olayı hatırlıyorum. Bir grup, genellikle erkeklerden oluşan bir grup, bir kadına yönelik sürekli olumsuz yorumlar yapıyordu. Kadının giysisi, görünüşü ve gülüşü hakkında yapılan bu iğrenç yorumlar bana o kadar tanıdık geldi ki. Bu tür davranışların sokakta ve dijital platformlarda paralel şekilde yaşandığını görmek, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ne kadar derin kökler salmış olduğunun bir göstergesiydi. Bu yorumların ardında, toplumsal normların, erkek egemen bakış açılarının ve şiddetle normalleştirilen mizahın olduğunu fark etmek beni bir kez daha üzüntüye boğdu.
Trollerin Sosyal Adaletle İlişkisi
Sosyal adalet ve çeşitlilik kavramları, son yıllarda çok daha fazla gündeme geliyor. İnsan hakları savunucusu bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken, özellikle toplumsal cinsiyet, etnik köken ve engellilik gibi konular üzerine çok sayıda farkındalık yaratıcı faaliyet yürütüyoruz. Ancak trollerin bu konularda nasıl bir etki yarattığını gözlemlemek, bana her zaman daha karmaşık bir tablo sunuyor. Troller, çoğu zaman en savunmasız olanları hedef alıyor. Bir insan, toplumsal cinsiyetinden, etnik kimliğinden, fiziksel ya da zihinsel engel durumundan dolayı istismar ediliyorsa, bu durum sadece sanal bir tartışmanın konusu olmamalı. Gerçek hayatta da buna benzer bir durum söz konusu olabilir.
Geçenlerde, işyerinde farklı bir etnik kökenden gelen bir arkadaşım, şehrin önde gelen sosyal medya platformlarından birinde, dilinden ötürü sürekli alay konusu oluyordu. Bu durum, aslında dijital dünyada “trol” olarak tanımladığımız davranışların gerçek dünyada da başkalarına nasıl zarar verdiğini çok net bir şekilde ortaya koyuyordu. Troller, yalnızca insanları küçük düşürmekle kalmaz, aynı zamanda toplumsal adaletin de önünde bir engel oluşturur. Çeşitli kimliklere sahip insanları hedef almak, onları toplumdan dışlamak, yalnızca psikolojik olarak değil, fiziksel dünyada da önemli etkiler yaratır. Bu etkiler, çoğu zaman bir tür “normalleşmiş” nefret söylemi ile karışır ve insanların kişisel kimliklerine saldırı halini alır.
Troller Nereden İzlenir? Çeşitli Perspektiflerden Bir Bakış
Trollerin nereden izlenebileceğini, sadece dijital bir ortamda değil, sokakta, işyerinde, okulda veya toplu taşımada da bulabiliriz. Her gün yaşadığımız, belki de farkına varmadan gözden kaçırdığımız olaylarda, trollerin hem dijitalde hem de fiziksel dünyada etkilerini görmek mümkün. Birçok insan, bu tür davranışların zararlarını fark etmiyor veya sıradanlaştırıyor. Ancak bu trollerin çoğunlukla sosyal medyada sergiledikleri çirkin yüzün, gerçek dünyadaki eşitsizlikleri daha da derinleştirdiği ortada.
Düşünün ki, İstanbul’un herhangi bir köşesinde, sabah işe giderken ya da akşam eve dönerken, bir grup insanın fark etmeden birbirlerine verdikleri zararı. Belki bir kadın, işyerinde sözlü tacize uğrayan bir erkek, ya da yalnızca bir gülüşten rahatsız olan birisi… Bu insanlar, çoğu zaman trollerin hedefi olan ve yine çoğunlukla savunmasız durumda kalan kişiler oluyorlar. O yüzden troller nereden izlenir sorusunu sadece sanal dünyadan değil, günlük hayatımızın her köşesinden sorabilmemiz lazım.
Sonuç: Trollerle Mücadele ve Toplumsal Cinsiyet
Trollerin etkisini sadece dijital platformlarda değil, sokakta da görüyoruz. Her ne kadar sosyal medya, anonim hesaplarla yapılan bu zararlı davranışları görünür kılmak için önemli bir mecra olsa da, bu tür davranışların toplumsal yapılarla ve kültürel normlarla ne kadar iç içe geçtiğini unutmamalıyız. Trollerin izlediği yerler yalnızca dijital platformlar değil, aynı zamanda toplumsal yapının her katmanında, her türlü sosyal ilişkide kendini gösteriyor. Bu nedenle, trollerle mücadele etmek, yalnızca dijital dünyadaki davranışları denetlemekle sınırlı kalmamalıdır; aynı zamanda sokaklarda, işyerlerinde, toplu taşımada, kısacası her an yaşadığımız çevrede de eşitlik ve adaletin sağlanması adına bu konuda farkındalık yaratılmalıdır.
Dijital dünyanın sınırlarını aşan bu olguya karşı daha bilinçli ve duyarlı bir toplum olmak, trollerin olumsuz etkilerinden korunmanın ilk adımı olacaktır.